a

لینکدین

اینستاگرام

فیسبوک

جستجو
فهرست
0 سبد خرید
  • محصولی در سبد خرید وجود ندارد.

ثبت شرکتها

ثبت شرکتها

ثبت شرکت ها
Dadarad-Logo

مشاوره تلفنی

021-22116677

ثبت شرکت‌ها

شرکت به معنای شریک شدن ، انباز گشتن ، همدست شدن در کاری است .

 انواع شرکت به دو نوع تجاری و مدنی می باشد . طبق ماده ۵۷۱ قانون مدنی ، شرکت مدنی این گونه تعریف شده است : ” شرکت عبارت است از اجتماع حقوق مالکین متعدد در شی واحد به نحو اشاعه ” .

در واقع شرکت مدنی این معنا می باشد که چند مالک در یک شی واحد شریک هستند و امور را به صورت مشارکتی اداره می کنند ، شرکت مدنی فاقد شخصیت حقوقی می باشد . موضوع شرکت مدنی معاملات غیر تجاری است و همواره در تقسیم سود و زیان به نسبت سهم شان شریک می باشد . مثلا : عقد مضاربه ، عقد مساقات ، عقد مزارعه

ثبت شرکتها

قانون تجارت تعریفی از شرکت تجاری ارائه نداده است ولی می توان گفت شرکت تجاری اجتماع اشخاصی است که برای کسب سود فعالیت خاصی را انجام می دهند و برطبق قوانین مندرج در قانون تجارت تشکیل شده اند ، سود و منفعت حاصله به نسبت مقرر در اساسنامه بین شرکا تقسیم می گردد . با توجه به ماده ۹۵ قانون تجارت که ثبت کلیه ی شرکت های تجاری را الزامی دانسته ،ثبت شرکت کامل کننده ی همه ی شرایط تشکیل و از جمله شرایط شکلی است. مرجع ثبت شرکت ها در تهران “اداره کل ثبت شرکت ها و موسسات غیر تجاری” و در شهرستان ها،”ادارات ثبت شرکت ها و موسسات غیر تجاری”می باشد.

شرکت ها از زمان ثبت در سامانه ثبت شرکت دارای شخصیت حقوقی مستقل می شوند .

 طبق ماده ۲۰ قانون تجارت ” شرکت های تجارتی بر هفت قسم است :

۱- شرکت سهامی   ۲ – شرکت با مسئولیت محدود  ۳ – شرکت تضامنی  ۴ – شرکت مختلط سهامی  ۵ – شرکت مختلط غیر سهامی

۶ – شرکت نسبی  ۷- شرکت تعاونی تولید و مصرف .

 

شرایط عمومی صحت قرارداد

شرایط اختصاصی تشکیل شرکت

مراحل ثبت شرکت

شرایط دیگر تشکیل شرکت

اداره شرکت

نتایج عدم تشکیل شرکت به سبب بطلان

آثار بطلان شرکت

مسئولیت مدنی شرکا در صورت بطلان شرکت

نحوه ثبت شرکت

 

 

شرایط عمومی صحت قرارداد

تشکیل شرکت نیاز به انعقاد قرارداد دارد؛ قرارداد شرکت مانند هر قرارداد دیگری، تابع مقررات مندرج در ماده ۱۹۰ قانون مدنی است. بنابراین صحت و صلاحیت قرارداد ها منوط به انعقاد درست و صحیح آن ها است که از اینرو موارد ذیل در زمان انعقاد باید رعایت گردد.

۱-قصد و رضایت طرفین قرارداد

۲-اهلیت و صلاحیت طرفین قرارداد

۳-معین بودن موضوع قرارداد

۴-قانونی بودن موضوع و هدف قرارداد

 

شرایط اختصاصی تشکیل شرکت

برای تشکیل شرکت که معمولاَ مبتنی بر تهیه و تدوین شرکتنامه(اساسنامه) است شرایط و ضوابطی چند باید مورد توجه قرار گیرد تا علاوه بر تحقق موارد قانونی،نوع و نحوه همکاری شرکاء نیز ترسیم و تبیین شود.بنابراین علاوه بر شرایط عمومی عقد قرارداد،موارد ویژه ای نیز تحت عنوان شرایط اختصاصی تدوین شده است که متقاضیان تشکیل شرکت می بایست آن ها را مورد مداقه قرار دهند.

شرایط مزبور عبارتند از:

۱-وجود شرکاء

برای تشکیل شرکت حداقل وجود دو شریک الزامی است.از آنجا که یک شخص نمی تواند به تنهایی شرکت تشکیل دهد بنابراین تاسیس شرکت مستلزم شراکت دو یا چند شریک می باشد.لیکن قانون محدودیتی برای سقف تعداد شرکاء تعیین نکرده است.

۲-همکاری شرکاء

تمایل به همکاری شرکاء نیز لازمه شکل گیری شرکت است.این همکاری معمولاَ از طریق تودیع سرمایه(خرید سهام)و حضور در مجامع و جلسات تجلی پیدا می کند.

۳-تودیع سرمایه

تامین سرمایه مورد نیاز شرکت که در قالب آورده نقدی و غیر نقدی شرکاء(سهامداران)محقق می گردد نیز از جمله شروط لازم برای ایجاد شرکت است.

۴-اشتغال به فعالیت تجاری

اشتغال شرکاء یا کارگزاران آن ها به معاملات تجارتی که مصادیق آن ها در ماده ۲ قانون تجارت منعکس است نیز از ضروریات تشکیل شرکت است.

۵-تقسیم سود و زیان

نحوه تقسیم سود و زیان قبل از آغاز فعالیت شرکت باید برای شرکاء روشن باشد.بدیهی است که به طور معمول،نسبت تقسیم سود و زیان بین شرکاء مساوی باشد یعنی یک شریک به همان میزان که سود می برد در زیان نیز سهیم باشد.تعیین این مهم بر عهده اساسنامه شرکت است.

 

مراحل ثبت شرکت

۱-انتخاب موضوع شرکت : موضوع شرکت چیزی است که شرکت برای آن تاسیس شده باشد.موضوع شرکت باید مشروع و متضمن منافع عقلانی باشد و الا از موارد ابطال شرکت خواهد بود.مدیران نمی توانند در عمل از حد موضوع شرکت تجاوز نمایند و در صورت تجاوز ،عمل آن ها اثر قانونی ندارد و در صورت تفریط یا تعدی کلیه ی مدیران متضامناً مسئول خسارت صاحبان سهام می باشند چنانچه موضوع فعالیت شما نیازمند به اخذ مجوز باشد اخذ مجوز از ارگان های مربوطه ضروری است.

۲- تعیین نوع شرکت: شرکت های تجاری مطابق ماده ۲۰ قانون تجارت،می توانند در یکی از قالب های سهامی اعم از خاص و عام،با مسئولیت محدود،تضامنی،نسبی،مختلط اعم از سهامی و غیر سهامی به ثبت برسند.انتخاب نوع و قالب شرکت  به اهداف اعضا در آینده و نوع فعالیت افراد،میزان مسئولیت هر یک از شرکا و تعداد افراد عضو بستگی دارد.

۳- معیین کردن سرمایه شرکت: سرمایه از مهم ترین عوامل تجارت بوده و بزرگ ترین وسیله ی جلب منفعت است.هر شرکت باید دارای سرمایه باشد تا بتواند نتیجه ای از عملیات خود که تجارت است برده و منتفع شود.اهمیت شرکت های تجاری را از سرمایه ی آن ها می توان درک کرد.برای سرمایه حداکثری تعیین نشده و شرکا به هر مقدار که بتوانند ممکن است سرمایه را افزایش دهند. .لازم به توضیح است در قانون تجارت حداقل میزان سرمایه ۰۰۰/۰۰۰/۱ ریال تعیین شده است.

۴- مدت زمان فعالیت شرکت: شرکت ممکن است برای مدت محدودی مثلاَ۶ یا ۱۲ سال تشکیل شود و نیز ممکن است برای مدت نا محدودی باشد.در صورتی که برای مدت معین باشد باید آن مدت معلوم گردد و اثر آن این است که با رسیدن تاریخ و انقضا مدت  ، شرکت به خودی خود منحل و برچیده می شود.ماده ی ۸۳ اصلاحی ، هر گونه تغییر در مواد اساسنامه را در صلاحیت مجمع عمومی فوق العاده قرار داده و مسلم است که مدت شرکت نیز یکی از موارد مذکور در اساسنامه است.از این جهت مجمع عمومی می تواند مدت را تمدید و یا این که به ملاحظاتی مدت شرکت را تقلیل دهد.

۵- تعیین مرکز اصلی  شرکت: مرکز اصلی شرکت همان مرکز اداره ی آنست که معمولاً مجامع عمومی در آن جا تشکیل و مدیران و بازرسان در آن جا انجام وظیفه می نمایند.مرکز اصلی شرکت که در واقع اقامتگاه شرکت است از حیث ابلاغ اخطاریه ها و دادخواست ها و اوراق رسمی اهمیت دارد و اگر شرکت غیر از مرکز اصلی چند مرکز دیگر برای عملیات فنی یا …داشته باشد ،  از نظر مقامات قانونی و اشخاص ثالث فقط مرکز اصلی مورد توجه بوده و سایر مراکز مربوط به مناسبات داخلی شرکت است.همین طور اگر شرکت شعبه یا شعباتی داشته باشد و در اساسنامه قید شود باید محل آن ها تعیین گردد.

 

شرایط دیگر تشکیل شرکت

شرکت از زمانی شخصیت حقوقی مستقل پیدا می کند که تشکیل شده باشد. قانون تجارت ایران، زمان تشکیل بعضی از شرکت ها را معین کرده است و در مورد بعضی دیگر نیز این زمان قابل تعیین است.

شرکت تضامنی وقتی تشکیل می شود که تمام سرمایه نقدی تادیه و سهم الشرکه غیرنقدی نیز تقویم وتسلیم شده باشد (ماده ۱۱۸ ق.ت). همین قاعده در مورد شرکت نسبی نیز صادق است (ماده ۱۸۵ ق.ت). پس تا سرمایه نقدی تعهد شده از جانب شرکا تادیه نشود و سهم الشرکه که غیرنقدی تقویم و تسلیم نگردد، شرکتی وجود نخواهد داشت.

در مورد شرکت مختلط غیرسهامی، قانون گذار به صراحت قاعده ای مقرر نکرده است؛ اما با توجه به این که شرکت مزبور ترکیبی است از شرکت تضامنی و شرکت با مسئولیت محدود، در مورد این نوع شرکت نیز باید تمام سرمایه نقدی پرداخت و سه الشرکه های غیر نقدی شرکا نیز تقویم و تسلیم شده باشد تا شرکت موجودیت پیدا کند (مواد ۱۱۸ و ۹۶ ق.ت).

قانون تجارت مهلتی را که در آن سرمایه نقدی باید پرداخت و سهم الشرکه غیرنقدی تقویم وتسلیم شود، معین نکرده است و این امر به شرکا امکان می دهد که آزادانه مهلت مزبور را معین کنند.

علاوه بر این، قانون گذار سیستم خاصی برای کنترل این امر که آیا کل سرمایه نقدی تعهد شده پرداخت گردیده و یا سهم الشرکه های غیرنقدی تقویم و تسلیم شده است یا خیر، مقرر نکرده است. در کشورهایی که فقط ثبت شرکت در مرجع ثبت شرکت ها به شرکت شخصیت حقوقی اعطا می کند، این کنترل توسط مقام ثبت کننده انجام می شود.

 

اداره شرکت

منظور از اداره شرکت کلیه اقداماتی است که انجام دادن تعهدات و استیفای حقوق آن را میسر می سازند. شرکت توسط مدیری اداره می شود که تعیین او حق شرکاست . مدیرشرکت را به تنهایی اداره می کند . اما دخالت شرکا در اداره شرکت با تعیین مدیر پایان نمی پذیرد .

الف)تعیین مدیر و اختیارات او

تعیین مدیر یا مدیران شرکت برعهده شرکاست که چنین فردی را می توانند هم از بین خود و هم از خارج شرکت انتخاب کنند

قانون تجارت ایران ، مدیر شرکت را وکیل شرکا تلقی کرده است این طرز تلقی با توجه به ویژگی رابطه مدیر با اشخاص ثالث که مدیر را از ارکان شرکت محسوب می کنند ، صحیح نیست و در اغلب کشورهای پیشرفته نیز این روش دنبال نمیشود.

در واقع اشکال عمده این طرز تلقی ، مضر بودن آن به حقوق اشخاص ثالث چرا که شرکا ممکن است ضمن نصب مدیر وظایف او را محدود کنند کاری که به موجب قواعد عام حقوق مدنی راجع به وکالت می توانند انجام دهند . از طرف دیگر مدیران شرکت ممکن است در اموری که به آنها محول شده ، مرتکب تخلفاتی شوند که به حقوق اشخاص ثالث خدشه وارد می کند. هرگاه مدیر از حدود وظایف خود فراتر رفته و یا در انجام دادن وظایفش تخلف کرده باشد اشخاص ثالثی که با او معامله کرده اند حق مراجعه به شرکت و شرکا را نخواهند داشت .

بیهوده نیست که در ایران ، درعمل جز در موردی که در شرکتنامه یا اساسنامه اختیارات وسیعی برای مدیر پیش بینی شده باشد،  موسسات و بانکها ، مدیران شرکتهای اشخاص را در حدود ماده ۶۶۳ قانون مدنی فقط مجاز به انجام دادن امور عادی شرکت تلقی می کنند و هنگام معامله با شرکت در مورد رهن، وام، صلح و امثالهم  ،تصریح به اختیار انجام دادن معامله بخصوصی را که مدیر قصد انجام دادن آن را دارد در ورقه ای جداگانه ضروری تلقی می کنند.

ب)اختیارات شرکای غیر مدیر

اگرچه اداره شرکت عمدتا به مدیر واگذار می شود، شرکای غیر مدیر نیز نقش مهمی در اداره شرکت دارند که گاه به صورت جمعی و گاه به صورت انفرادی جلوه می کند . البته قانون تجارت ایران اختیارات شرکای غیرمدیر را به طور دقیق معین نکرده است اما در مواد مختلفی از این قانون به حقوق شرکا در اداره شرکت اشاراتی کلی شده است : ازجمله؛

۱-انتصاب مدیر را حق شرکا دانسته است و اگر چه در مورد عزل مدیر پیش بینی خاصی نکرده است این امر از حیث حق شرکا در عزل مدیر اشکالی ایجاد نمی کند زیرا به موجب مقررات عام قانون مدنی حق عزل مدیر(وکیل) توسط شرکا (موکلین) مسلم است

۲-شرکا حق تغییر اساسنامه را دارند درواقع اساسنامه شرکت نوعی قرارداد است که شرکا به اتفاق آن را پذیرفته اند و می توانند به اتفاق نیز آن را برهم زنند یا تغییر دهند .

۳-اگرچه قانون تجارت حق نظارت شرکا را در شرکتهای تضامنی پیش بینی نکرده است ، مسلم است که این حق برای آنها موجود است درواقع وقتی قانون مزبور برای شرکای با مسئولیت محدود شرکتهای مختلط غیرسهامی  ،حق نظارت در امور شرکت و کسب اطلاع از وضعیت مالی شرکت را پیش بینی کرده است (ماده ۱۴۷ ق.ت) به طریق اولی برای شرکتهای تضامنی و نسبی که در آنها شرکا دارای مسئولیت نامحدود هستند چنین حقی موجود است . این حق با آنچه در ماده ۶۶۸ قانون مدنی پیش بینی شده و به موجب آن ، موکل می تواند از وکیل حساب مدت وکالت را بخواهد ، تفاوت دارد .

۴-شرکا می توانند اعمال غیرقانونی وخارج از اختیار مدیر را مورد ایراد قرار دهند و در صورتی که مایل باشند انحلال شرکت را از دادگاه تقاضا کنند حکم انحلال شرکت را دادگاه در صورتی صادر خواهد کرد که دلیل شریک یا شرکایی که چنین تقاضایی را مطرح می کنند ، موجه باشد(مواد ۱۳۶ ، ۱۶۲ و ۱۸۹ ق.ت)

ج)نقش مقامات قضایی در نظارت بر اداره شرکت

قانون تجارت ایران در مورد نظارت مقامات قضایی بر اداره امور شرکت ساکت است زیرا حین تصویب قانون تجارت، قانونگذار در قراردادی بودن شرکت تاکید بیشتری داشته و اداره و کنترل آن را فقط برعهده شرکا گذاشته است .

تنها دخالت دادگاه در اداره شرکت این است که به درخواست یکی از شرکا، طرز اداره شرکت را مورد بررس قرار دهد و در صورت وجود دلیل موجه ، با مراجعه احتمالی به کارشناس، حکم انحلال شرکت را صادر کند . البته این دخالت در موارید که تمامی شرکا از طرز کار مدیر رضایت ندارند لازم نیست چرا که دراین حالت شرکا می توانند به اتفاق آرا  ،مدیر را عزل کنند . دخالت دادگاه زمانی ضرورت پیدا می کند که همه شرکا با اعمال مدیر مخالف نیستند، بلکه فقط یک یا چند نفر از آنها براین امر معترضند.

این طرز تلقی قانونگذار، امروزه دیگر قابل قبول نیست . درواقع سود سود و زیان حاصل از ادامه حیات و یا انحلال شرکت فقط متوجه شرکا نمی شود بلکه شرکت ، به عنوان شخص حقوقی مستقل، کارکنانی دارد که برای او کار می کنند و از او مزد می گیرند. انحلال شرکت بدون توجه به منافع این اشخاص خالی از عواقب نامطلوب اجتماعی نیست .

در کشورهای پیشرفته دنیا ، همسو با همین طرز فکر ، نظارت دادگاها را براداره امور شرکت در مواردی پیش بینی کرده اند که اداره شرکت به صورت عادی میسر نیست . برای مثال هنگامی که به علت بروز اختلاف شدید بین شرکا یا فشار بعضی از شرکا بردیگران ، یا سوءاستفاده شرکای اکثریت از حقوق خود امور شرکت مختل می شود ، دادگاه به جای صدور حکم انحلال شرکت، معمولا مدیری معین می کند که «مدیر قضایی» نامیده می شود.

این مدیر که برای مدت کوتاهی معین می گردد، اداره امور شرکت را بر عهده می گیرد تا اختلافات میان مدیران و شرکا فورا به انحلال آن نینجامد. تجربه نشان داده است که پس از مدتی، مدیران و شرکا، اختلافات خود را کنار می گذارند و اداره عادی شرکت را مجددا به دست می گیرند.

 

نتایج عدم تشکیل شرکت به سبب بطلان

بطلان شرکت، نتیجه عدم رعایت مقرراتی است که قانون گذار برای تشکیل آن وضع کرده است. طبق یک قاعده کلی، شرکت باطل نیست مگر در مواردی که قانون به صراحت این امر را پیش بینی کرده باشد. از طرفی، قراردا شرکت همانند قراردادهای دیگر نیست و نتایج بطلان آن نیز نباید همان نتایجی باشد که اصول کلی قراردادها مقرر می کنند؛ چه کسانی که با شرکت باطلی معامله کرده اند، نباید به سبب معاملهباطلی که با شرکت کرده اند متحمل خسارتی شوند.

شرکایی که به رغم بطلان شرکت، با اشخاص ثالث معاملاتی انجام داده اند باید علاوه بر انجام دادن تعهدات ناشی از معاملات مزبور، خسارات احتمالی اشخاص ثالث را نیز جبران کنند.

موارد بطلان شرکت

ضمن بیان شرایط تشکیل شرکت گفته شد که شرکت در صورتی تشکیل می شود که قرارداد آن به درستی تنظیم شده و سایر شرایط لازم برای تشکیل، از جمله پرداخت کل سرمایه نقدی و تقویم و تسلیم آورده غیرنقدی محقق شده باشد. اگر این شرایط تحقق پیدا نکند، شرکت تشکیل نمی شود و به عبارت دیگر شرکت کان لم یکن و باطل است.

به طور خلاصه موارد عمده بطلان شرکت عبارتند از: نامشروع بودن موضوع شرکت، نامشروع بودن جهت شرکت، عدم رضایت یک یا چند شریک در انعقاد عقد شرکت، عدم اهلیت یکی از شرکا، قید شرط خلاف مقتضای عقد شرکت (برای مثاال، حذف کامل سود یا ضرر برای یکی از شرکا)، عدم پرداخت کل سرمایه نقدی و عدم تقویم و تسلیم سرمایه غیرنقدی در شرکت های اشخاص.

هیچ مورد خاص دیگری، جز مواردی که در قانون مدنی و قانون تجارت سبب بطلان شرکت ذکر شده است، باعث بطلان شرکت نمی شود و عدم ثبت شرکت در دفتر ثبت شرکت ها و عدم اعلان شرکت در روزنامه کثیرالانتشار، موجب بطلان شرکت نیست، بلکه ممکن است مجوز انحلال شرکت باشد که با بطلان متفاوت است (ماده ۲ قانون ثبت شرکت ها).

هر ذی نفعی می تواند تقاضای بطلان شرکت را در دادگاه مطرح کند و طرح دعوا نیز تابع قواعد عام است و دادگاه، در صورت وجود شرط بطلان، چاره ای جز صدور حکم بطلان ندارد؛ بر خلاف آنچه در حقوق بعضی کشورهای پیشرفته، مانند فرانسه، وجود دارد. این کشورها در قانون گذاری معاصر خود امکان تصحیح نقصی را که قاعدتا موجب بطلان شرکت می شود، از طرف اشخاص ذی نفع  پیش بینی کرده اند.

 

آثار بطلان شرکت

در صورت صدور حکم بطلان شرکت، توسط دادگاه، شرکت دیگر وجود نخواهد داشت؛ اما مشکل زمانی پیش می آید که شرکت در گذشته عملا وجود داشته و معاملاتی نیز با اشخاص ثالث کرده است. مساله ای که مطرح می شود این است که آیا معاملات مزبور را باید برای شرکت تلقی کرد یا برای خود شرکا و اگر معاملات گذشته برای شرکت تلقی شوند، شرکت را از چه نوع باید محسوب داشت؟

برای دادن پاسخ به این سوال لازم است یک بار دیگر به ماده ۲۲۰ قانون تجارت رجوع کنیم. این ماده مقرر کرده است: «هر شرکت ایرانی که فعلا وجود داشته یا در آتیه تشکیل شود و با اشتغال به امور تجارتی، خود را به صورت یکی از شرکت های مذکور در این قانون در نیاورده و مطابق مقررات مربوطه به آن شرکت عمل ننماید، شرکت تضامنی محسوب شده و احکام راجهع به شرکت های تضامنی در مورد آن اجرا می گردد».

لفظ «تشکیل» را در این ماده نباید به معنای ایجاد شرکت تلقی کنیم؛ چه زمانی از ایجاد شرکت سخن می گوییم که میان طرفین قرارداد رسمی شرکت وجود داشته باشد؛ اما در اینجا، تشکیل به معنای گرد هم آمدن گروهی از اشخاص است برای انجام دادن امور تجارتی و شامل موردی هم می شود که اساسا اشخاص مزبور قرارداد کتبی شرکت منعقد نکرده اند.

اگر تنها عیب و نقص شرکت این باشد که قراردادی وجود ندارد، شرکت را نمی توان غیر موجود و به اصطلاح باطل تلقی کرد، بلکه شرکت زمانی باطل است که شرایط دیگر تشکیل وجود نداشته باشد؛ شرایطی مثل اهلیت یکی از شرکا یا مشروعیت موضوع فعالیت شرکت. بیهوده نیست که ماده ۱۹۸ قانون تجارت، ناظر به مواد ۱۹۶ و ۱۹۷ این قانون، عدم انتشار خلاصه شرکتنامه و منضمات آن را

موجب بطلان خود شرکت تلقی نکرده است و مقرر می دارد: «اگر به علت عدم رعایت دستور دو ماده فوق، بطلان عملیات شرکت اعلام شد، هیچ یک از شرکا نمی توانند این بطلان را در مقابل اشخاص ثالثی که با آنها معامله کرده اند، عذر قرار دهند».

ماده ۱۹۷ با مفاد ماده ۲۲۰هماهنگ است؛ چه ماده ۲۲۰ نیز عدم ثبت و انتشار آگهی در مورد تشکیل شرکت را موجب بطلان شرکت تلقی نمی کند، بلکه آن را به عنوان شرکت تضامنی، متعهد عملیات شرکا می داند. بطلان عملیات شرکت که ممکن است به سبب عدم رعایت مواد ۱۹۶ و ۱۹۷ قانون تجارت به عمل آید فقط در رابطه میان خود شرکا معتبر است نه در رابطه میان شرکت و اشخاص ثالث و بنابراین، اشخاص ثالثمی توانند تعهدات باطل را صحیح تلقی کنند.

به این ترتیب، بطلان شرکت در مقایسه ب بطلان قراردادهای مشابه دیگر، وضعیت خاصی پیدا می کند. برای توضیح مطلب باید بین دو فرض تفکیک قائل شد:

فرض اول این است که در شرکت، یکی از تشریفات قانون تجارت مراعات نشده است که در این صورت، شرکت از دید اشخاص ثالث موجود و در حکم شرکت تضامنی است و عملیات گذشته آن صحیح تلقی شده، شرکا نیز شرکای ضامن خواهند بود.

فرض دوم این است که شرکت به دلیل دیگری، مثل عدم اهلیت یکی از شرکا یا عدم رضایت یکی از آنان یا نامشروع موضوعش، موجود نیست که در چنین صورتی، به حکم قواعد عام، شرکت باطل است و در نتیجه چنین فرض می شود که هر یک از شرکا برای خود معامله کرده اند؛ چه وقتی شرکتی اصلا وجود نداشته باشد، طبعا شریک نمی تواند به نام و حساب آن معامله ای کرده باشد.

در فرض دوم، هر معامله کننده ای می تواند فقط به شریکی مراجعه کند که با او معامله کرده است؛ در حالی که در فرض اول، معامله کنندگان با هر شریک، حق مراجعه به همه شرکا را خواهند داشت که متضامنا مسئول پرداخت دیون شرکتند.

 

مسئولیت مدنی شرکا در صورت بطلان شرکت

این ضمانت اجرا که در صورت عدم رعایت مقررات راجع به تشکیل شرکت تجاری، شرکت باطل تلقی می شودبه تنهایی برای حفظ حقوق اشخاص ثالثی که با شرکت معامله کرده اند، کافی نیست. شرکا ممکن است مدتها با اشخاص ثالث تحت پوشش شرکت معاملاتی کرده باشند و پس از معلوم شدن اینکه شرکت باطل است بتوانند انجام معاملات را از شرکت مطالبه کنند.

اما در چنین شرایطی شرکایی که بطلان شرکت ناشی از خطای آنهاست بید جوابگو باشند اما در قانون تجارت در این مورد هیچ قاعده ای مقرر نکرده است و در نتیجه، اشخاص ثالثی که با شرکت معامله ای کرده اند- به خیال اینکه شرکت موجود است- می توانند خسارت وارد به خود بر اثر بطلان را مطالبه کنند. فرض کنیم پس از ثبت شرکت، معلوم شود که شرکا برخلاف اعلامشان به اداره ثبت شرکت ها، تشریفاتمربوط به تقویم و تسلیم سرمایه غیرنقدی را که در شرکت های اشخاص شرط تشکیل شرکت است، انجام نداده اند و شخص ثالث ذی نفعی، ابطال شرکت را به همین دلیل از دادگاه درخواست می کند و حکم بطلان شرکت نیز صادر می شود.

اشخاص ثالثی که بر اثر این بطلان متضرر می شوند می توانند به شرکامراجعه کنند؛ چون ادعای خلاف شرکا مبنی بر اینکه سرمایه غیرنقدی تسلیم شده است، موجب گمراه کردن اداره ثبت شرکت ها و به تبع آن، گمراه کردن اشخاص ثالثی شده است که فکر می کرده اند شرکت ثبت شده به درستی تشکیل شده و موجود است.

تعیین اشخاص مسئول بطلان شرکت و میزان خسارت، تابع قواعد عام حقوق مدنی خواهد بود. بنابراین، مدعی ورود خسارت باید ضمن اثبات وجود خسارت، رابطه علیت میان خسارت وارد و خطای شریک و شرکا را مطابق مقررات راجع به به مسئولیت مدنی به اثبات برساند.

 

نحوه ی ثبت شرکت

الف- شناخت کلی از نظام حقوقی حاکم بر شرکت ها:

اولین گام برای تاسیس و ثبت یک شرکت تلقی می شود. زمانی که قصد تاسیس یک شرکت را دارید، می بایست علاوه بر انتخاب شرکای شرکت،با توجه به اهداف اعضا در آینده ،نوع فعالیت افراد و میزان مسئولیت هر یک از شرکا ،قالب شرکت را نیز مشخص کنید.در ذیل به بارزترین مشخصات عمومی شرکت های تجاری می پردازیم.

۱-شرکت سهامی عام:

حداقل شرکا در شرکت سهامی عام ۵ نفر است.حداقل سرمایه پانصد هزار تومان  و حداقل هیات مدیره یا مدیران ۵ نفر و مسئولیت شرکا به میزان مبلغ اسمی سهام هر شریک می باشد.

۲-شرکت سهامی خاص:

حداقل شرکا در شرکت سهامی خاص ۳ نفر است.حداقل سرمایه صد هزار تومان  و حداقل هیات مدیره یا مدیران ۳ نفر و مسئولیت شرکا به میزان مبلغ اسمی سهام هر شریک می باشد.

۳-شرکت با مسئولیت محدود:

حداقل شرکا در شرکت سهامی خاص ۲ نفر است.برای حداقل سرمایه محدودیتی وجود ندارد و حداقل هیات مدیره یا مدیران ۱ نفر یا بیشتر و مسئولیت شرکا به میزان سهم الشرکه هر شریک می باشد.

۴-شرکت تضامنی:

در شرکت تضامنی حداقل شرکا ۲ نفر است ،برای حداقل سرمایه محدودیتی وجود ندارد،حداقل هیات مدیره یا مدیران یک نفر یا بیشتر و مسئولیت شرکا نامحدود است و هر شریک مسئولیت کامل دارد.

۵-شرکت نسبی:

حداقل شرکا در شرکت نسبی ۲ نفر است.برای حداقل سرمایه محدودیتی وجود ندارد و حداقل هیات مدیره یا مدیران یک نفر یا بیشتر و  مسئولیت شرکا به نسبت سهم الشرکه هر شریک می باشد.

۶-شرکت مختلط سهامی:

در شرکت مختلط سهامی حداقل شرکا ۲ نفر است ،برای حداقل سرمایه محدودیتی وجود ندارد،حداقل هیات مدیره یا مدیران یک نفر یا بیشتر و مسئولیت شرکای ضامن نامحدود و شرکای سهامی به میزان مبلغ اسمی هر شریک می باشد.

۷-شرکت مختلط غیر سهامی:

در شرکت مختلط غیر سهامی حداقل شرکا ۲ نفر است ،برای حداقل سرمایه محدودیتی وجود ندارد،حداقل هیات مدیره یا مدیران یک نفر یا بیشتر و مسئولیت شرکای ضامن نامحدود و شرکای غیر سهامی به میزان سهم الشرکه می باشد.

۸-شرکت تعاونی:

حداقل شرکا در شرکت تعاونی ۷ نفر است.برای حداقل سرمایه محدودیتی وجود ندارد و حداقل هیات مدیره یا مدیران ۳ تا ۷ نفر و  مسئولیت شرکا در صورت سهامی بودن به میزان مبلغ اسمی هر سهامدار و در صورت غیر سهامی بودن با توجه به تراضی شرکا در اساسنامه می باشد.

ب – فراهم نمودن مدارک مورد نیاز:

پس از انتخاب نوع شرکت و تعیین شرکا،گام بعدی جهت ثبت شرکت،فراهم نمودن مدارک لازم است. قانونگذار برای تاسیس و ثبت هر یک از انواع شرکت مدارک جداگانه ای را پیش بینی نموده است که در ذیل به آن ها اشاره می کنیم.

مدارک مورد نیاز جهت ثبت شرکت سهامی خاص:

۱-دو برگ اظهارنامه شرکت

۲-دو جلد اساسنامه شرکت

۳-دو نسخه صورتجلسه مجمع عمومی موسسین

۴-دو نسخه صورتجلسه هیات مدیره با امضای مدیران منتخب

۵-کپی شناسنامه  ی برابر اصل شده توسط دفاتر اسناد رسمی-همه ی اعضای هیات مدیره  ،سهامداران و بازرسین

۶-کپی کارت ملی برابر اصل شده توسط دفاتر اسناد رسمی-همه ی اعضای هیات مدیره ،سهامداران و بازرسین

۷-ارائه گواهی پرداخت حداقل ۳۵% سرمایه شرکت از بانکی که حساب شرکت در شرف تاسیس در آن جا افتتاح شده است.

۸-ارائه تقویم نامه کارشناس رسمی دادگستری(اگر آورده شرکت غیر نقدی منقول و یا غیر منقول باشد)

۹-ارائه اصل سند مالکیت(اگر اموال غیر منقول جزء سرمایه شرکت باشد)

۱۰-گواهی عدم سوءپیشینه ی کیفری همه ی اعضای هیات مدیره و بازرسان شرکت

۱۱-ارائه ی اقرارنامه ی همه ی اعضا ی هیات مدیره مبنی بر اینکه کارمند رسمی دولت نیستند و مدیر عامل مبنی بر اینکه در شرکت دیگری سمت مدیریت عامل را دارا نیست.

۱۲-امضاء وکالتنامه

۱۳-ارائه ی اصل قیم نامه در صورتی که یکی از اعضا دارای اهلیت نباشد.

۱۴-در صورتیکه اعضا با سهامداران شخص حقوقی باشند،کپی آگهی تاًسیس،روزنامه ی رسمی،کپی روزنامه ی رسمی آخرین تغییرات + کپی شناسنامه و کارت ملی برابر اصل شده ی نماینده ی شخص حقوقی

۱۵-در صورت حضور سهامدار خارجی در صورتیکه شخص حقیقی باشد کپی برابر اصل پاسپورت و ترجمه ی رسمی آن،در صورتیکه شخص حقوقی باشد ارائه ی گواهی ثبت شرکت در مرجع ثبت شده ی آن کشور که مبین آخرین وضعیت شرکت و ترجمه ی رسمی آن،همینطور اصل و ترجمه ی وکالتنامه

۱۶-ارائه ی مجوز مربوط به فعالیت از مرجع ذیربط در صورت نیاز

مدارک مورد نیاز جهت ثبت شرکت سهامی عام

۱-دو نسخه اساسنامه ی شرکت

۲-دو نسخه اظهارنامه

۳-دو نسخه صورتجلسه ی مجمع عمومی موًسسین

۴-دو نسخه صورتجلسه ی هیات مدیره

۵-اگهی دعوت مجمع موًسسین در روزنامه ی تعیین شده

۵-فتوکپی شناسنامه ی مدیران(در مورد اشخاص حقوقی ارائه ی برگ نمایندگی الزامی است)

۷-گواهی بانکی مبنی بر واریز حداقل ۳۵ % سرمایه ی شرکت

۸-ارائه ی مجوز یا موافقت اصولی یا مجوز از مراجع ذیصلاح در صورت نیاز

مدارک مورد نیاز جهت ثبت شرکت با مسئولیت محدود:

۱-دو برگ تقاضانامه ی ثبت شرکت ها با مسئولیت محدود

۲-دو برگ شرکت نامه

۳-دو نسخه از اساسنامه

۴-دو نسخه صورت جلسه ی مجمع عمومی موًسسین و هیاًت مدیره

۵-فتوکپی شناسنامه کلیه شرکا و مدیران(اگر مدیر خارج از سهامداران انتخاب شود)

۶-اخذ و ارائه مجوز مربوطه(در صورت نیاز)

مدارک مورد نیاز برای شرکت تضامنی:

۱-دو برگ تقاضانامه

۲-دو برگ شرکت نامه

۳-دو نسخه اساسنامه

۴-فتوکپی شناسنامه ی شرکا

۵-مجوز از مراجع ذیصلاح در صورت نیاز

مدارک مورد نیاز جهت ثبت شرکت تعاونی(هر کدام در ۴ نسخه)

۱-صورتجلسه ی تشکیل مجمع موًسس و اولین مجمع عمومی عادی و اسامی اعضا و هیاًت مدیره ی منتخب و بازرسان و مدیر عامل شرکت

۲-اساسنامه ی مصوب مجمع عمومی

۳حدعوتنامه تشکیل اولین مجمع عمومی عادی

۴-درخواست کتبی ثبت

۵-طرح پیشنهادی و ارائه ی مجوز وزارت تعاون

۶-رسید پرداخت مقدار لازم التاًدیه ی سرمایه،طبق اساسنامه

۷-مدارک دعوت تشکیل اولین جلسه ی مجمع عمومی عادی(موضوع بند ۲ ماده ی ۳۲)

۸-موافقت نامه ی تشکیل شرکت یا اتحادیه(تبصره ی ماده ی ۵۱)

۹-مجوز ثبت شرکت یا اتحادیه (بند ۲۸ ماده ی ۶۶ و بند ۴ ماده ی ۵۱)

مدارک مورد نیاز جهت اخذ پروانه تاسیس شرکت تعاونی:

۱-فتوکپی مدارک ثبت تعاونی که از مرجع ثبت دریافت شده است.

۲-نسخه ای از روزنامه رسمی که آگهی تشکیل شرکت تعاونی در آن چاپ شده است.

۳-تقاضانامه برای اخذ پروانه تاسیس که به عنوان اداره تعاون نوشته شده است.

مدارک مورد نیاز جهت ثبت شرکت مختلط سهامی:

۱-یک نسخه مصدق از شرکت نامه

۲- یک نسخه مصدق از اساسنامه

۳-اسامی مدیر یا مدیران شرکت

۴-نوشته ای با امضای مدیر شرکت ،حاکی از تعهد پرداخت تمام سرمایه و پرداخت واقعی لااقل ثلث از آن سرمایه

۵-سوابق مصدق از تصمیمات مجمع عمومی در موارد مذکور در مواد ۴۰،۴۱،۴۴

۶-نوشته ای با امضای مدیر شرکت،حاکی از پرداخت تمام سرمایه ی نقدی شرکای ضامن و تسلیم تمام سرمایه ی غیر نقدی با تعیین قیمت حصه های غیر نقدی

مدارک مورد نیاز جهت ثبت شرکت مختلط  غیر سهامی:

۱-یک نسخه ی مصدق از شرکت نامه

۲-یک نسخه ی مصدق از اساسنامه(اگر باشد)

۳-اسامی شرکت یا شرکای ضامن که سمت مدیریت دارند.

مدارک مورد نیاز جهت ثبت شرکت نسبی:

۱-یک نسخه ی مصدق از شرکت نامه

۲-یک نسخه ی مصدق از اساسنامه(اگر باشد)

برای تشکیل شرکت نسبی رعایت نکات ذیل ضروری است:

-شرکتنامه برابر قانون تنظیم شده باشد.

-تمام سرمایه نقدی شرکت پرداخت گردد.

-سهم الشرکه غیر نقدی شرکت با رضایت همه شرکاء ارزیابی و تسلیم گردیده باشد.

-منافع حاصله به نسبت سهم الشرکه هر شریک تقسیم می شود مگر اینکه بموجب شرکتنامه ترتیب دیگری مقرر شده باشد.

-مسئولیت مدیر یا مدیران شرکت در مقابل شرکاء مانند مسئولیت وکیل در مقابل موکل است.

-شرکاء باید از بین خود و یا از خارج حداقل یک نفر را بعنوان مدیر شرکت معین نمایند.

مدارک مورد نیاز جهت ثبت شرکت های خارجی:

۱-اظهارنامه ی ثبت

۲-یک نسخه ی مصدق از اساسنامه ی شرکت

۳-یک نسخه ی مصدق از اختیار نامه ی عمده ی شرکت در ایران و در صورتی که شرکت چند نماینده ی مستقل در ایران داشته باشد یک نسخه ی مصدق از اختیارنامه ی هر یک از آن ها

۴-داشتن مجوز(قرارداد قانونی) با یکی از وزارتخانه ها یا سازمان های دولتی و یا چنانچه شرکت خارجی باشد شرایط عملیات آن باید به موجب امتیازات صحیح و منطقی مقرر گردیده باشد.

ج-مراجعه به سامانه ثبت شرکت ها

پس از فراهم نمودن مدارک فوق ،می بایست با ورود به سامانه ی اداره ی ثبت شرکت ها (به نشانی http://irsherkat.ssaa.ir) ،اطلاعات خواسته شده را تکمیل نموده و مدارک مورد نیاز را در آن بارگذاری کنید.تکمیل اطلاعات متقاضی،اولین مرحله برای ثبت شرکت از طریق سامانه می باشد. مراحل مربوط به درج اطلاعات متقاضی به شرح ذیل می باشد:

– وارد نمودن شماره ملی شخص در صورت ایرانی بودن و شماره گذرنامه در صورت خارجی بودن. سپس معلوم کردن نوع شرکت که آیا شعبه ی خارجی است یا نمایندگی یک شرکت خارجی.

– وارد کردن اطلاعات مربوط به نام متقاضی(نام، نام خانوادگی،…)

– وارد نمودن سمت متقاضی مبنی بر اینکه اصیل است یا وکیل.

– درج اطلاعات مربوط به امضاکننده دفتر. (یعنی شخصی که اطلاعات شرکت را در اداره ثبت شرکتها تأیید می کند).

– مشخص کردن سمت امضا کننده دفتر که آیا از مدیران است یا شرکاء یا سهامداران یا وکیل رسمی وسپس کلیک بر روی کلید گام بعدی.

مراحل ثبت نام در سامانه ثبت شرکتها پس از درج اطلاعات متقاضی

وارد نمودن پنج اسم انتخابی برای نام شرکت به ترتیب اولولیت.

با انتخاب نام شرکت یک کد رهگیری به شما داده می شود. بدین منظور، در قسمت اسامی درخواستی،پنج نام را به ترتیب اولویت وارد کنید.

برای انتخاب نام،نام هایی را انتخاب کنید که:

الف) خارجی نباشد،

ب) قبلاَ به ثبت نرسیده باشد

ج)دارای معنا و مفهوم باشد

د) با فرهنگ انقلاب اسلامی مطابقت داشته باشد

لازم به توضیح است، برای برخی از اشخاص حقوقی،ثبت نام پیشنهادی آن ها منوط به دریافت مجوز از مراجع ذیصلاح می باشد که متقاضیان قبل از ارائه تقاضای ثبت تاسیس باید نسبت به اخذ مجوز اقدام و آن را به مدارک خود ضمیمه کند.اسم شرکت نباید قبلاَ توسط شخص دیگری به ثبت رسیده باشد. برای این منظور می توانید به سایت www.ilenc.ir مراجعه و نام پیشنهادی را جستجو کنید.توجه داشته باشید که دو کلمه از نام پیشنهادی با اسامی دارای سابقه باید متفاوت باشد.در صورتی که نام های انتخابی از میان اسامی،عناوین و اصطلاحات باشد،نمی توان برای نام شرکت به کار برد.

مهلت اعتبار نام تایید ثبت شده برای اشخاص حقوقی نامحدود است.اگر نام تایید شده شخص حقوقی در شرف تاسیس یا تغییر ثبت نشود تنها ۳ ماه از تاریخ تایید نام اعتبار خواهد داشت.شرکت های سهامی عام تا مدت ۶ ماه از تاریخ تشکیل مجمع عمومی موسس،اعتبار نام دارد.نام شرکت ثبت شده با رعایت تاریخ تقدم،مختص شخصی است که به نام آن در مرجع ثبت شرکت ها ثبت شده باشد.در این صورت هیچ شرکت دیگری حق انتخاب این نام را نخواهد داشت.

درج موضوع شرکت بر اساس نوع فعالیت و مدت آن. ابتدا انتخاب نوع فعالیت بالاترو سپس مدت فعالیت بر اساس اینکه محدود یا نامحدود باشد و در صورت محدود بودن تعیین حداکثر مدت فعالیت به ماه.

درج آدرس مرکز اصلی شرکت با کد پستی و یک تلفن ثابت.

تعیین سرمایه شرکت.

تعیین تعداد و ارزش سهم برای شرکت

انتخاب گزینه وجود یا عدم وجود مجوز برای فعالیتهایی که نیاز به مجوز از سازمان یا ارگانهای خاص دارند و وارد کردن شماره مجوزو تاریخ مجوز در صورت نیاز به وجود آن.

درج مشخصات اعضای شرکت. مشخصات اشخاص حقیقی چون نام، نام خانوادگی، نام پدر، شماره شناسنامه و… و شناسه ملی برای اشخاص حقوقی. کد پستی جهت افراد حقیقی و حقوقی و شماره ثبت جهت افراد حقوقی.

پر نمودن فیلد تاریخ شروع سمت، مدت تصدی، تاریخ پایان اعتبار سمت و … مشخص کردن وضعیت حق امضاء و در نهایت کلید ثبت سمت شخص.

پر کردن اطلاعات مربوط به نمایندگان قانونی. نماینده مورد نظر، نوع نمایندگی، مستند نمایندگی، شماره و تاریخ مستند نمایندگی. و تاریخ شروع و پایان نمایندگی در صورت وجود نماینده.

ثبت اطلاعات مربوط به تأسیس شعبه چنانچه شعبه ای وجود داشته باشد. ابتدا وارد کردن کد پستی شعبه، شماره تماس واحد ثبتی شعبه، نشانی شعبه و در نهایت ثبت شعبه. چنانچه هنوز از طرف سهامداران برای این موضوع تکلیفی مشخص نشده باشد  تا روشن شدن تکلیف شعب شرکت گزینه ی مربوط به نداشتن شعب را انتخاب نمایید.

تکمیل اطلاعات سال مالی شرکت و اطلاعات روزنامه شرکت با انتخاب از فهرست روزنامه شرکت.

تایپ اطلاعات متن اظهارنامه، اساسنامه و شرکتنامه.

انتخاب گزینه تأیید مدارک مورد نیاز، پذیرش نهایی و دریافت رسید پذیرش اینترنتی.

امضای مدارک تأییدشده و پرینت شده از طریق سامانه توسط اعضای شرکت.

بعد از اتمام، سامانه یک شماره ثبت می دهد که برای چاپ در روزنامه به آن احتیاج خواهد بود.

د-ارسال مدارک تقاضای ثبت شرکت از طریق پست

پس از پذیرش اینترنتی از طریق سامانه و اخذ تاًییدیه ی پذیرش ، باید نسخ اصلی صورت جلسات تنظیمی و ضمائم آن ها را امضا و از طریق باجه های پست به صورت سفارشی به آدرس ذکر شده در تاًییدیه ی پذیرش ارسال فرمایید.

با  ارسال مدارک،ممکن است ۳ حالت برای پرونده شما اتفاق بیفتد:

۱-رد پرونده

۲-نقص پرونده

۳-صدور آگهی

ه – حضور در اداره ثبت

پس از آنکه درخواست ثبت شرکت در دو نسخه با ضمایم تسلیم متصدی ثبت گردید یک نسخه از آن در پرونده ضبط کرده و مندرجات آن را در دفتر مخصوص ثبت شرکت ها به ثبت می رساند و متصدی مزبور نسخه ثانی آن را با قید تاریخ و شماره ثبت پس از امضاء و مهر به متقاضی تسلیم می نماید و متعاقباَ صاحبان امضاء مجاز ، دفتر مخصوص را امضاء می کنند . ثبت در دفتر مزبور مانند ثبت سند در دفترخانه اسناد رسمی است. زیرا به موجب ماده ۵ اصلاح آیین نامه ثبت شرکت ها ، اداره ثبت شرکت ها در تهران و اداره ثبت شرکت در شهرستان ها در ثبت شرکت نامه قایم مقام دفتر خانه های رسمی می باشند.

ی-درج آگهی در روزنامه ی رسمی جمهوری اسلامی ایران

صدور آگهی ثبت شرکت در روزنامه ی رسمی،آخرین اقدام جهت ثبت شرکت محسوب می شود. مطابق ماده ۱۹۷ ق.ت در ظرف ماه اول تشکیل هر شرکت ، خلاصه شرکت نامه و منضمات آن طبق آیین نامه وزارت دادگستری اعلان خواهد شد.